عبدالباري جهاني مفتي شو!
ليکنه مولوي حبيب سرورمکي
په دیني مسایلو کې د “غیر متخصص” مداخله: یو جدي بحث ده
کله چې یو څوک په هغه ډګر کې فتوا ورکوي چې د ده مسلک نه وي، نو طبعي ده چې په ټولنه کې غبرګونونه راپاروي. په ديني مسایلو کې، په ځانګړي ډول د تراویحو په څېر عباداتو کې چې په سنتِ مؤکد او د اصحابو په اجماع ثابت دي، د “بدعت” کلمه کارول یوه لویه ادعا ده.
دلته څو مهم ټکي د تحلیل وړ دي:
۱. د تخصص اصل (هر کار د خپل اهل لپاره)
لکه څنګه چې موږ د ناروغۍ پر مهال د شاعر پر ځای ډاکټر ته ځو، په دیني مسایلو کې هم باید د فن مقتدر علماوو ته مراجعه وشي.
۱- عبدالباري جهاني: یو پیاوړی شاعر او د ادب په برخه کې پېژندل شوې څېره ده، مګر د هغه تخصص په عروض، تاریخ او شعري نزاکتونو کې دی، نه په فقهي استنباط او د احادیثو په جرح او تعدیل کې.: کله چې یو ادیب د فقیه په جامه کې خبرې کوي، نو د خطأ احتمال یې تر ۹۰٪ زیاتېږي.
۲. د تراویحو شل رکعته؛ بدعت که سنت؟
دا چې ښاغلي جهاني شل رکعته تراویح “بدعت” بللي، دا یوه داسې ادعا ده چې د اسلامي تاریخ د لویو فقهاوو له نظره ناسم ثابتېږي: شل رکعته تراویح د عمر فاروق (رض) په زمانه کې د اصحابو کرامو په اجماع پیل او تر ننه په حرمین شریفین او ټول اسلامي امت کې جاري دي. د فقهې اصول وایي چې د خلفاء راشدینو سنت د “سنتِ مؤکد” حکم لري.
۳. د شاعرانو ازادي او د شریعت پولې
د ځینو شاعرانو په کلام کې کله ناکله د دیني مقدساتو، علماوو او جهاد په اړه طنزي یا نیوکه لرونکي کلمات کارولهم کېږي.
چې يو ترې همدغه جهانی ده په شعر کې جنت د دوزخ قيامت پورې ملنډې ووهي
“شعر د تخیل دنیا ده، مګر دین د حقایقو او ثابتو احکامو نړۍ ده. د دې دواړو ګډول د افکارو د ګډوډۍ لامل ګرځي.”
۴. د بحث او سپیناوي تېروتنه
د جهاني فتوی تيروتنه ده خو همدغه موضوع له ده سره څيړل دوهمه تيروتنه ده دغه موضوع کې جهاني ته ارزښت ورکول نو دفرمان کسکر له عبدالرحمن بابا سره برابرول دي
دا ځکه چې: دا کار غیر متخصص ته اهمیت ورکول دي.
بې پایلې بحثونه یوازې په ټولنه کې مذهبي تفرقې ته لار هواروي. موږ ویلی شو چې د دیني ثوابتو ساتنه د علماوو مسؤلیت دی. که یو شاعر د خپلو تخیلي پولو څخه پښه اړوي او په فقهي مسایلو کې د “بدعت” حکمونه صادروي، نو دا د علمي امانتدارۍ خلاف عمل دی.د حل لاره دا ده چې:
۱. عام ولس باید د دیني مسایلو لپاره مستندو منابعو او جیدو علماوو ته رجوع وکړي.
۲. ادبي شخصیتونه باید د خپل قلم عفت وساتي او په هغو برخو کې له تبصرې ډډه وکړي چې د دوی مسلک نه دی.
خدای دې نه کړي چې ديني پريکړې او فتوې مو
جهاني صاحب, مجيد قرار. او شکريه بارکزۍ
او داسې نورو ته پاتې شي
