د روژې میاشت – برکتونه او فضایل
روژه (رمضان) د اسلامي کال یوه ځانګړې او مقدسه میاشت ده چې په کې مسلمانان د ديني وجې، روحانۍ پاکۍ او ځان پوهاوي لپاره ځانګړې هڅې کوي. دا میاشت یوازې د خوراک او څښاک څخه منع کول نه دي، بلکې د زړه اصلاح، اخلاقي تجدید، او الله ته د نږدېوالي یوه وسیله ده. په دې لیکنه کې به د روژې معنوي، اجتماعي او طبعي ګټې، د هغې اسلامي احکام او مخصوص فضایل لکه د حدیث رمزي کلمات او د لیلة قدر ځانګړی ځای تشریح کړم.
۱. د روژې معنا او هدف
روژه د ځان په کنټرول، صبر او تقوا کې د زیاتوالي لپاره فرض شوې ده. د قرآن پاک په مبارکو او حدیثو کې روژه د بندګۍ، تقوا ته د رسېدو او د نفس د تربیې وسیله بلل شوې ده. د میاشتي په ترڅ کې مسلمان د ورځې له سهاره تر ماښامه پورې د خوراک، څښاک او د جنسي اړیکې څخه ډډه کوي او د عبادت، قرآن تلاوت، دعا او صدقې زیاتوالی کوي.
۲. د حدیث ذکر: د رمضان د داخلېدو حال
رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایلي: “کله چې رمضان داخل شي، د جنت دروازې خلاصې شي، د جهنم دروازې وتړل شي، او شیطانان په ځنځیرونو وتړل شي.”
دا حدیث په واضح ډول د رمضان د ځانګړې فضا او روحي حال نښه کوي: د رحمت، برکت او د ګناهونو د کمېدو موقع. د جنت دروازې د نېکو اعمالو لپاره خلاصې او د جهنم دروازې تړل کېدل هغه اسماني مرسته ښيي چې مومنانو ته په دې میاشت کې په عمل کې لاره هواروي. همدارنګه، د شيطانانو تړل کېدل د نفس او شيطان د اغېزو کمېدو سبب ګرځي، چې له امله يې مؤمن کولی شي په ډېره اسانه توګه تقوی اختیار کړي.
۳. د روزې روحاني او اخلاقي اړخونه
- تقوا او ځان ته کنټرول: روزه انسان ته د نفس د هوا او خواهشاتو پر ضد مقابله زده کوي. دا کمزوریو ته ماتې ورکوي او د زړه پاکوالي سبب ګرځي.
- توبه او استغفار: رمضان د توبې او استغفار لپاره غوره وخت دی. انسانان د خپلو تېروتنو اعتراف کوي او د الله اجازت غواړي.
- د نورو سره مرسته او احسان: په دې میاشت کې صدقه او خیرات زیاتېږي، ځکه چې مؤمنان د بېوزلو حال ته ژور پام کوي.
- د اخلاقي سلوک ښه والی: روژه د کینې، غوصې او ناسالمو عادتونو د کمولو هڅونه کوي.
۴. روژې د ټولنې په کچه ګټې
- اجتماعي یووالی: د افطار، تراویح او ګډو عباداتو له لارې کورنۍ او ټولنه نږدې کیږي.
- اقتصادي همکاري: خلک له خپلو شتو سره د محتاجو مرسته کوي چې په ټولنه کې د فقر کمی راځي.
- روڼتیا او پوهاوی: مسلمانان د روژې د فلسفې له امله د بې وزلو، یتیمانو او بې سرپناه خلکو حالت ته پاملرنه کوي.
۵. د روژې صحي او غذایي اړخونه
روژه د بدن لپاره معتدله سمه ده که چېرې سړه او معقوله غذا وخوړل شي. په افطار کې خرما، اوبه او متوازن غذا د بدن انرژی ژر بیرته بحالوي. خرما، چې په روایتونو کې هم فضیلت لري، د شکر، منرالونو او فایبر ښه منبع ده او د روژې ماتولو لپاره مناسب انتخاب ګڼل کېږي.
۶. د ليلة قدر ځانګړی مقام
لیلة قدر (قدر شپه) د رمضان میاشتې یوه له خورا مهمو شپو څخه ده. قرآن کریم پخپله د لیلة قدر د برکت او تقدیر شپه بللې او فرمایي چې دا شپه د زرګونو میاشتو له عبادت څخه غوره ده. لیلة قدر د عبادت، دعا، استغفار او قرآن تلاوت لپاره ځانګړې موقع ده — د ګناهونو معافي، د خیر غوښتنه او د خداي لورینې تمه پکې ډېره قوي وي. پیغمبر صلی الله علیه وسلم مؤمنانو ته امر کړی چې دې شپې ته په ډېر اخلاص او جديت سره ناست وي او د ښه عمل ډېر کوښښ وکړي. د لیلة قدر نېټه په آخري دریو شپو کې (طاق شپه کې) لټول کېږي، په خاصه توګه په یوویشتم، اوویشتم او نهه ویشتم شپو فضیلت یادوي.
۷. د لیلة قدر لپاره عملونه او سپارښتنې
- زیات تلاوت قرآن: په دې شپه کې د قرآن تلاوت ته ځانګړی وخت او ژور ذهنیت ورکړئ.
- دعا او استغفار: خالصانه له الله نه د مغفرت، هدايت او نېکیو غوښتنه وکړئ.
- نفل لمونځ او تراويح: په کور او مسجد کې زیات نفلونه وکړئ او د جمعې یا جماعت لمونځ کې شریک شئ.
- صدقه او خیرات: دا شپې عبادتونه سره د نیکو کارونو سره تکمیل کړئ؛ صدقه په دې شپو کې ډېره ثواب لري.
- د لیلة قدر تلاش: د لیلة قدر نېټه په اخري دریو شپو کې لټول، خو هر شپه کې عبادت کول غوره عمل دی.
۸. عملي سپارښتنې د میاشتې لپاره
- د عبادت مهال ویش جوړ کړئ: د سهار، ماښام او د شپې لپاره مشخص عبادتي وختونه وټاکئ.
- د امامانو او دینی عالمانو مشورې واورئ: پوښتنې او روحاني لارښوونې تر لاسه کړئ.
- د بدن خیال وساتئ: کافي اوبه، متوازن غذا او استراحت ته پام وکړئ.
- د اخلاص له لارې عمل وکړئ: هر عمل د الله رضا لپاره وکړئ، نه یوازې د خلکو د ستاینې لپاره.
لنډه دا چې رمضان یوه د بې سارې روحاني او اخلاقي بیا راژوندي کېدو موقع ده. د حدیث هغه بیان — “کله چې رمضان داخل شي، د جنت دروازې خلاصې شي، د جهنم دروازې وتړل شي، او شیطانان په ځنځیرونو وتړل شي.” — موږ ته یادونه کوي چې دا میاشت د توبې، عبادت او نېک عملونو لپاره ځانګړې موقع ده. د لیلة قدر په څېر ځانګړې شپه بیا د دې میاشتې فزایي او معنوي لوړوالی لا پسې زیاتوي. که هر مسلمان په اخلاص، صبر او هدايت سره دا میاشت تېره کړي نو هغه له دې دنیا او آخرت دواړو کې ښه زيتون حاصلولی شي. الله مو ټول ومني او زموږ د عبادتونو قبول يې کړو. آمین.
سیداحمد احرار
